Vraag en antwoord
In de praktijk komen een aantal vragen regelmatig terug. De meest gestelde vragen staan hieronder, met daarbij de antwoorden in algemene termen.
Klik op de link naar een vraag om deze te lezen. Klik opnieuw om het antwoord weer in te klappen.
Mijn vader is kortgeleden overleden. Met de andere kinderen ben ik erfgenaam. Mijn vader heeft echter schulden nagelaten en daarom denken wij erover om zijn nalatenschap te verwerpen of beneficiair te aanvaarden. Wat moeten wij doen?
Bij een beneficiaire aanvaarding word je erfgenaam, maar je wordt dan niet zelf aansprakelijk voor schulden van je vader. Als je de nalatenschap beneficiair wilt aanvaarden moet je door de rechtbank een akte van beneficiaire aanvaarding laten opmaken. Je kunt natuurlijk ook afstand doen van al je aanspraken op de erfenis en de nalatenschap verwerpen. Daarvoor moet een akte van verwerping door de rechtbank worden opgemaakt.
Als je de nalatenschap van je vader verwerpt, erven jouw kinderen jouw erfdeel. Willen zij ook verwerpen dan moeten je kinderen de nalatenschap ook verwerpen. Als alle (klein)kinderen verwerpen vererft de nalatenschap naar de overige dichtstbijzijnde verwanten: de broers en zusters van je vader, tenzij die ook verwerpen. Enzovoorts.
Een verklaring van erfrecht is een officiële verklaring van de notaris met informatie over de overledene, de nalatenschap en de erfgenamen. De verklaring van erfrecht beantwoordt onder meer de volgende vragen:
- Is er een testament en wat staat daar in?
- Was de overledene getrouwd en heeft hij of zij afstammelingen achtergelaten?
- Wie zijn de erfgenamen?
- Wie beheert de nalatenschap en is verantwoordelijk voor de afwikkeling?
De verklaring van erfrecht wordt op verzoek van de erfgenamen opgesteld. Deze verklaring is niet verplicht, maar vaak wel nodig. Zonder die verklaring blijven bankrekeningen meestal geblokkeerd. Bovendien is het bij meerdere erfgenamen handig om in de verklaring van erfrecht een van de erfgenamen of de notaris volmacht te geven om namens de andere erfgenamen te handelen.
Een notariële akte wordt opgesteld door een notaris en altijd in het bijzijn van en door de notaris getekend (dit wordt ook wel het passeren van de akte genoemd). Een onderhandse akte wordt door partijen zelf opgesteld en zonder tussenkomst van de notaris getekend. De wet schrijft voor het vastleggen van een aantal overeenkomsten een notariële akte voor.
Uit oogpunt van bewijslast hebben ze verschillende werking.
Ik heb een woning gekocht en ben mondeling akkoord gegaan met de prijs en andere voorwaarden. Ik heb nog nergens voor getekend. Nu heb ik een andere woning gevonden, die ik nog mooier vind en graag wil kopen. Zit ik nu aan die eerste woning vast?
Als het gaat om een woning ben je, zolang je geen koopakte hebt ondertekend, niet verplicht om met de koop door te gaan. Zelfs als je al een koopakte hebt ondertekend, heb je nog drie dagen 'bedenktijd'. Dat betekent dat je in die drie dagen nog kunt zeggen dat je de woning niet wilt kopen zonder opgaaf van redenen.
Daarna is de koop definitief, behoudens ontbindende voorwaarden. Dat zijn voorwaarden op grond waarvan de koop in speciale gevallen alsnog kan worden ontbonden. De bekendste is de financieringsclausule (als je geen hypotheek krijgt, kan de koop worden ontbonden).
Wij hebben onze woning verkocht. Wij hebben een auto gekocht en moeten direct na de overdracht de aanbetaling naar de garage overmaken. Nu hoorden wij echter dat wij nog een dag moeten wachten voordat de notaris het geld naar onze rekening kan overboeken. Hoe zit dat?
Als de akte van overdracht en de hypotheekakte bij de notaris ondertekend zijn, is de overdracht nog niet helemaal rond. Daarvoor moeten de afschriften van deze akten nog in de openbare registers van het kadaster worden ingeschreven. Dat neemt enige tijd in beslag.
Het is voorgekomen dat in de tussentijd beslag is gelegd op de woning door een schuldeiser van de verkoper. Om ieder risico uit te sluiten controleert de notaris na de inschrijving van de akten bij het kadaster nog of er geen beslag is gelegd. Pas daarna kan hij het geld naar jou overmaken.
Samen met mijn vriend ga ik een woning kopen. Wij willen de woning op ons beider naam zetten. Bovendien hebben wij een spaarhypotheek met een levensverzekering op het leven van ons beiden afgesloten. Dan is het toch goed geregeld, of zijn wij iets vergeten?
Heb je al nagedacht wat er gebeurt met de woning als een van jullie overlijdt? De levensverzekering zorgt er dan weliswaar voor dat de hypotheeklasten verminderen zodat de overblijvende partner zich financieel geen zorgen hoeft te maken, maar de eigendom van de helft van de woning gaat met de rest van de nalatenschap naar de familie van de overleden partner. Met een samenlevingscontract of een testament kun je regelen dat de hele woning naar de langstlevende gaat.
Als je met elkaar samenwoont kent de wet daar geen enkel rechtsgevolg aan toe, in tegenstelling tot het huwelijk of geregistreerd partnerschap. Bij die laatste vormen ontstaat er automatisch een algehele gemeenschap van goederen en er ontstaat een onderhoudsverplichting gedurende de relatie, maar ook daarna (partneralimentatie). Het samenwonen kent die rechtsgevolgen niet; er ontstaat slechts een (beperkte) gemeenschap van goederen als je samen goederen aanschaft. Als de samenwoning wordt beëindigd ben je na de verdeling van het gemeenschappelijk bezit van elkaar af.
Er zijn een aantal redenen:
- Bescherming tegen ondernemersrisico; schuldeisers van de ondernemer kunnen het vermogen van de partner niet aanspreken.
- Bescherming van het eigen vermogen (of bepaalde goederen) tegen aanspraken van de partner bij echtscheiding.
- Voorkomen van het delen van inkomen, schenkingen of erfenissen.
Heb je destijds alleen de grond aangekocht en is daarna de woning erop gebouwd, dan is het afschrift van de akte van levering waarbij je de grond op naam hebt gekregen, ook het eigendomsbewijs van de woning. Als je grondeigenaar bent, ben je ook automatisch eigenaar van alles wat erop wordt gebouwd.
Alle akten die getekend zijn, worden in een speciale kluis door de notaris bewaard. De notaris geeft aan de betrokken partij(en) een afschrift van de akte af. Zo'n afschrift wordt alleen door de notaris getekend als zijnde een stuk met dezelfde (letterlijke) inhoud als de akte.
Als je problemen hebt om maandelijks je hypotheek te betalen, is het van groot belang dat je contact opneemt met jouw financier om de situatie te bespreken. Als je niets doet en je betalingsachterstand loopt op, zal de bank noodgedwongen gebruik maken van haar recht om je woning in het openbaar te verkopen (executieveiling); je hebt je huis immers als onderpand aan de bank gegeven.
Als je voor de betaling van de koopprijs van jouw woning geld moet lenen bij een bank, wil deze graag een onderpand hebben voor als je je verplichtingen niet meer nakomt. Je geeft dan je huis in onderpand en dat heet een hypotheek(recht) vestigen. Als je je huis later verkoopt, zal je de lening aflossen uit de verkoopopbrengst en vervalt het hypotheekrecht. Indien je dan weer een ander huis koopt zul je, als je daar ook weer een lening voor nodig hebt, opnieuw een hypotheek moeten vestigen op het nieuwe huis.
Dit extra bedrag (een vast percentage van het hypotheekbedrag) wordt erbij opgeteld omdat een bank bij een executieveiling naast de lening ook de achterstand in de rentebetalingen terug wil zien, naast de kosten die de bank moet maken voor de procedure van de veiling. Omdat ze nooit van tevoren weten hoeveel dat is, tellen ze als buffer daarvoor een vast percentage erbij op. Bij een veiling mag de bank echter nooit meer dan de daadwerkelijke renteachterstand en kosten eruit halen met als maximum het in de akte genoemde bedrag.
Je kunt ervoor kiezen om bovenop het leningsbedrag ruimte in je inschrijving te creëren zodat, als je later bij de bank nog geld wilt lenen voor een verbouwing of een nieuwe keuken, je die lening kunt verkrijgen zonder dat je daarvoor een losse (tweede) hypotheekakte bij de notaris op hoeft te laten maken; deze lening kan dan immers nog vallen onder de paraplu van de eerste hypotheek.
Als je zelf, zonder tussenkomst van een makelaar, een koper voor je huis hebt gevonden en je bent het samen eens over de prijs en de verdere voorwaarden, kan de notaris voor jou de koopovereenkomst opstellen, de beide partijen informeren over de inhoud en je wijzen op je verplichtingen, rechten en eventuele risico's die eruit voortvloeien.
Voor het kalenderjaar 2012 mag je aan al je kinderen € 5.030,- belastingvrij schenken.
Is je kind tussen de 18 en 35 jaar oud, dan mag je eenmalig belastingvrij een hoger bedrag schenken. Dit bedrag is in principe € 24.144,-. Maar als je kind het geschonken bedrag gebruikt voor de aankoop of verbouwing van een eigen huis, de aflossing van een eigenwoningschuld of de betaling van een dure studie of opleiding, dan is de vrijstelling € 50.300,-.
Aan ieder familielid, niet zijnde een kind, mag je in het kalenderjaar 2012 belastingvrij € 2.012,- schenken, dus dit bedrag mag aan ieder kleinkind geschonken worden.
Als je een legaat krijgt uit een nalatenschap, dan verkrijg je slechts datgene wat specifiek is omschreven in het testament. Als je tot erfgenaam bent benoemd, dan krijg je een bepaald gedeelte van de (of de gehele) erfenis, dus zowel alle bezittingen als de schulden.
Indien er geen afstammelingen zijn en ook geen partner, dan zegt de wet dat de ouders, broers en zussen tezamen erven. Als die er ook niet zijn, komen neven en nichten in beeld en zo vererft de nalatenschap dus steeds door naar verdere bloedverwanten. Wil je dit niet, dan kun je hiervoor een testament laten opmaken waarin je zelf erfgenamen aanwijst.
Tot 1 juli 2012 is de overdrachtsbelasting voor woningen verlaagd van 6 naar 2%. Dus de akte van levering moet vóór 1 juli 2012 gepasseerd zijn.